დაუდგენელი ავტორის ლექსი უფლის ვნების შესახებ Incérti auctóris cármen de passióne Dómini

თავდგმულობა

ტექსტი

ვინც კი ხარ აქ და შუა ტაძრის ზღურბლზე შედიხარ, შეჩერდი მცირედ და უდანაშაულოს შენი დანაშაულისთვის ვნებულს შემომხედე მე, მე დამამკვიდრე გონებაში(ánimus),მე დამიცავი გულში(péctus).

მე ვარ ის, ვისაც ებრალება ადამიანთა მწარე უბედურებანი, აქეთკენ მოვედი დაპირებული მშვიდობის განმმარტებელი და დიადი მიტევებით საერთო ბრალისა: აქ უბრწყინვალესი ნათელია მაღლიდან მიწაზე დაბრუნებული, აქ ხსნის კეთილის მომცემი ხატია, აქ შენთვის ვარ მშვიდი ნავსაყუდელი, სწორი გზა, ჭეშმარიტი გამოსყიდვა, ღვთის ბაირაღი და ნიშანიც მარადსახსოვარი ბედისა.

შენი და შენი ცხოვრების გამო ვარ ქალწულის წიაღში შესული, ქმნილი ადამიანი ვარ და შემაძრწუნებელი სიკვდილით ვნებული, ვერც დედამიწაზე ვიპოვე სადმე განსვენება, არამედ ყველგან მუქარა და ყველგან განსაცდელი.

დაბადებისას თავდაპირველად იუდეის მიწაზე ვპოვეთ მე და დედაჩემმა უბადრუკი თავშესაფარი: აქ თავდაპირველად მსხვილფეხა რქოსან პირუტყვთა შორის მომეცა ხმელ ბალახზე ვიწრო საწოლი ბაგაში.

ჰეროდეს მეფობისას ლტოლვილმა ფარაონის ქვეყანაში ვიცხოვრე თავდაპირველი წლები; და შემდეგი იუდეაში დაბრუნებულმა, მუდამ მარხვაში, მუდამ  უკიდურეს სიდუხჭირეში და უბადრუკ ყოფაში გავატარე დარჩენილი წლები, მუდამ სასარგებლო რჩევებს მივყვებოდი და ვსაზრდოობდი ღირსების შესაფერისი ადამიანური ნიჭით(ingénium) და ბევრ სასიკეთო მოძღვრებას დავურთე ბევრი სასარგებლო და საოცარი რამ.

ამისათვის იერუსალიმში უღვთო თავხედობამ, სიშმაგით დაბრმავებულმა, აღძრულმა მძვინვარე სიძულვილით მომიძებნა ჩემთვის, უდანაშაულოსთვის, სასიკვდილო სასჯელით სისხლიანი სიკვდილი ჯვარზე.

მე თავად თუ მოვისურვებ უფრო ვრცლად განვმარტო, და თუ გსურს გაიარო ჩემთან ერთად ყველა ტკივილი და განიცადო მწუხარებანი, შემოკრიბე განზრახვა და მზაკვრობა და უღვთო საზღაური ჩემი უდანაშაულო სისხლისა და თავის მოსაჩვენებელი ამბორი ჩემი მიმდევარისა და შეურაცხყოფა და მძვინვარე ბრბოს სასამართლო პროცესი.

ამას გარდა გაშოლტვა და ენანი განზადებულნი მსჯავრის დადებისთვის, განჭვრიტე გონებით(ánimus) მოწმეები და დაბრმავებული პილატეს საძაგელი განაჩენი და წარმოიდგინე უზარმაზარი ჯვარი რომელიც აწვება მხრებს და დაღლილ ზურგს და მძიმე ნაბიჯებით სვლა საზარელი სიკვდილისაკენ.

ახლა მომიხილე თხემიდან ტერფამდე მე, ამჟამად ჭეშმარიტად მიტოვებული, საბოლოოდ დამორჩილებული სასტიკ სასჯელთ, განშორებული ტკბილ მშობელ დედას აჰა! შეხედე სისხლის კოლტებით გაჟღენთილ თმებს და მათ ქვეშ სისხლჩაქცევებიან კისერს, და ულმობელი ეკლებით დაჩხვლეტილ თავს, ყოველი მხრიდან მოდინარ სისხლის ღვარს ჩემ ღვთაებრივ სახეზე.

შეხედე დამძიმებულ თვალებს შუქს მოკლებულს და ნაგვემ ღაწვებს, იხილე გამომშრალი ენა მოშხამული ნაღვლით და სასიკვდილოდ განწირული ფერმიმკრთალი სახე. შეხედე ლურსმნებით მიჭედილ ხელებს და ღონმიხდილ მკლავებს და ღრმა ჭრილობას ფერდში, შეხედე იქიდან მომდინარე სისხლის ნაკადს და გახვრეტილ ფეხებს და სხეულის სისხლიან ნაწილებს.

მოდრიკე მუხლი და პატივსაცემ ჯვრის ხეს თაყვანიეც და მიწას მორწყულს უმანკო სისხლით მიმართე და ცრემლებით დაალტვე და ჩემდამი მოძღვნილ გულში მუდამ* მატარე მე და ჩემი შეგონებანი.

მისდიე ჩემი ცხოვრების გზას და თვით სასჯელთა და სასტიკი სიკვდილის გამჭვრეტმა, სხეულის და სულის აურაცხელი ტანჯვის გამხსენებელმა, ისწავლე მტრის პატიება და საკუთარი ხსნისათვის სიფხიზლე.

თუ ამ შეგონებას მუდამ ატარებ ფიქრში(mens), თუ ჩემდამი რწმენა გექნება გონებაში(ánimus), ან თუ აღიძვრება ღვთისმოშიშება და მადლიერება ფარდი ჩემი ტანჯვისა, ეს იქნება წამქეზებელი და გექნება ფარად მტრის მზაკვრობისთვის,რომლითაც ყველაფერში უხიფათო და გამარჯვებული დარჩები და ბრძოლაში მუდამ მიიღებ ჯილდოს

თუ ეს შეგონებანი შენ თანმხლებ გრძნობებს (რომელიც მიძღვნილია წარმავალ ქვეყანას) გამოგარიდებს, მიწიერი მშვენიერების წამიერ აჩრდილს რომ მიელტვიან, მიიღწევა, რომ არ იქნები შეპყრობილი ამაო იმედით და წაქეზებული მყიფე ბედის  საქმეებით, გაბედავ და არ მიენდობი ცხოვრების მქროლავ წლებს.

არამედ უეჭველად შენ, ასე ამ წარმავალი სამყაროს მხედველს და უკეთესი სამშობლოს სიყვარულით და ქვეყნიერების სიმდიდრის და ნივთთაგან ჩვეულებების განსაძარცვადაც მოწინავეთა ლოცვები აღგამაღლებენ წმინდა ჩვეულებებში და ნეტარი ცხოვრების იმედითაც მკაცრ სასჯელთა შორის შენ ზეციური ცვარით გაგანებივრებენ და კეთილი დაპირების სიტკბოებით გასაზრდოვებენ, სანამ ღვთის დიდი მადლი უკუგამოგიხმობს მბრწყინავ სულს(ánimus),საბოლოო ბედის შემდეგ, მას შემდეგ რაც სხეულს დატოვებ, ამაღლდე ზეციური სიმაღლეების მიმართ. მაშინ ყველა შრომას გათავისუფლებული, მაშინ საამო მუდმივობაში ანგელოზური გუნდის და წმინდანთა ნეტარი მწყობრის სიხარულით სავსე მხედველი, ბედნიერი იმეფებ ჩემთან ერთად მარადიული მშვიდობის სასახლეში.

* დროდადრო nonnumquamPatrologiaLatina,  VII ტომი, გვ.285 . 

 Nonnumquam at times others read, “nonquam non,” always.  Ante-Nicene Fathers,Volume 7,  გვ.327.

 

Quísquis ádes médiique subís in límina témpli, síste párum insóntemque túo pro crímine pássum respíce me, me cónde ánimo, me péctore servá.

 

Ille égo qui cásus hóminum miserátus acérbos, huc véni pácis promíssae intérpres et ámpla commúnis cúlpae vénia:hic clárissima ab álto réddita lux térris, hic álma salútis imágo, hic tíbi sum réquies, vía récta, redémptio véra, vexíllumque Déi sígnum et memorábile fáti.

 

 

Te própter vítamque túam sum vírginis álvum ingréssus, sum fáctus hómo átque horréntia pássus fúnera, nec réquiem térrarum in fínibus úsquam invéni, sed ubíque mínas, ubíque labóres.

Hórrida príma míhi in térris magália Iúdae hospítia in pártu sóciaeque fúere párenti: Hic míhi fúsa dédit brúta ínter inértia prímum árida in angústis praesépibus hérba cubíle.

In Pháriis prímos víxi regiónibus ánnos Heródis régno prófugus; réliquosque revérsus Iúdaeam, sémper ieiúnia, sémper et ípsam pauperiém extrémam et rérum infériora secútus, sémper agens mónitis humána salúbribus álmae ingénia ad stúdium probitátis, apérta salúbri plúrima doctrínae iniúngens mirácula.

 

 

Quáre ímpia Hierúsalem, rábidis exércita cúris invídiae saevisque ódiis et caeca furóre insónti est poenis letálibus áusa cruéntam in crúce terríbili mórtem míhi quaerere. 

 

Quae si látius ípse vélim distínguere sique per ómnes íre iuvét gémitus mecum et sentíre dolóres, collíge consília insídiasque méique nefándum sánguinis innóqui prétium et simuláta cliéntis óscula et ínsultus et saevae iúrgia túrbae.

 

 

Vérbera praetérea et prómptas ad crímina línguas
fínge ánimo et téstes et caeci infánda Piláti
iudícia ingéntemque úmeros et féssa prémentem
térga crúcem átque gráves horrénda ad fúnera gréssus.

 

Nunc me, nunc véro desértum extréma secútum supplícia et dúlci prócul a genetríce levátum vértice ad úsque pédes me lustrá: en aspíce crínes sánguine concrétos et sanguínolenta sub ípsis cólla cómis spínisque cáput crudélibus háustum, úndique díva plúens vívum súper óra cruórem.

 

Compréssos speculáre óculos et lúce caréntes afflíctasque génas, aréntem suspíce línguam félle venenátam et palléntes fúnere vúltus. Cérne mánus clávis fíxas tráctosque lacértos átque íngens láteris vúlnus, cérne índe fluórem sanguíneum fóssosque pédes ártusque cruéntos.

Flécte génu lígnumque crúcis venerábile adorá flébilis, innócuo térramque cruóre madéntem óre pétens húmili lácrimis suffúnde subórtis et me núnquam non* devóto in córde méosque fer mónitus.

 

sectáre méae vestígia vítae ípsaque supplícia ínspiciens mórtemque sevéram, córporis innúmeros memoráns ánimique dolóres. Dísce advérsa páti et própriae invigiláre salúti.

 

Haec monuménta tíbi si quándo in ménte iuvábit
vólvere, si qua fídes ánimo tíbi férre méorum, débita si píetas et grátia dígna labórum súrget, érunt vérae stímuli virtútis éruntque hóstis in insídias clípei, quibus ácer in ómni tútus éris víctorque féres certámine pálmam.

 

Haec monuménta tuos si lábilis órbis amícos avértent sénsus fúgiente decóris ab úmbra mundáni, effícient ne spe captátus ináni móbilis occíduis fortúnae fídere rébus áuseris aut vítae speráre fugácibus ánnis.

 

 

Sed te nimírum sic ísta cadúca vidéntem saecula et exútum pátriae melióris amóre órbis ópes rérumque úsus et vóta príorum móribus extóllent sácris vítaeque beátae spe dúras ínter poenas te róre fovébunt caelésti páctique bóni dulcédine páscent, purpúream dónec post última fáta relícto córpore sublimés ánimam revocábit ad áuras grátia mágna déi. tunc ómnem exúta láborem, ángelicos tunc laeta chóros aciésque beátas sánctorum inspíciens aetérnae pácis amoena perpétuo félix mécum regnábit in áula.