დაუდგენელი ავტორის ლექსი უფლის ვნების შესახებ Incérti auctóris cármen de passióne Dómini

თავდგმულობა

ტექსტი

ვინც კი ხარ აქ და შუა ტაძრის ზღურბლზე შედიხარ, შეჩერდი მცირედ და უდანაშაულოს შენი დანაშაულისთვის ვნებულს შემომხედე მე, მე დამამკვიდრე გონებაში(ánimus),მე დამიცავი გულში(péctus).

მე ვარ ის, ვისაც ებრალება ადამიანთა მწარე უბედურებანი, აქეთკენ მოვედი დაპირებული მშვიდობის განმმარტებელი და დიადი მიტევებით საერთო ბრალისა: აქ უბრწყინვალესი ნათელია მაღლიდან მიწაზე დაბრუნებული, აქ ხსნის კეთილის მომცემი ხატია, აქ შენთვის ვარ მშვიდი ნავსაყუდელი, სწორი გზა, ჭეშმარიტი გამოსყიდვა, ღვთის ბაირაღი და ნიშანიც მარადსახსოვარი ბედისა.

შენი და შენი ცხოვრების გამო ვარ ქალწულის წიაღში შესული, ქმნილი ადამიანი ვარ და შემაძრწუნებელი სიკვდილით ვნებული, ვერც დედამიწაზე ვიპოვე სადმე განსვენება, არამედ ყველგან მუქარა და ყველგან განსაცდელი.

დაბადებისას თავდაპირველად იუდეის მიწაზე ვპოვეთ მე და დედაჩემმა უბადრუკი თავშესაფარი: აქ თავდაპირველად მსხვილფეხა რქოსან პირუტყვთა შორის მომეცა ხმელ ბალახზე ვიწრო საწოლი ბაგაში.

ჰეროდეს მეფობისას ლტოლვილმა ფარაონის ქვეყანაში ვიცხოვრე თავდაპირველი წლები; და შემდეგი იუდეაში დაბრუნებულმა, მუდამ მარხვაში, მუდამ  უკიდურეს სიდუხჭირეში და უბადრუკ ყოფაში გავატარე დარჩენილი წლები, მუდამ სასარგებლო რჩევებს მივყვებოდი და ვსაზრდოობდი ღირსების შესაფერისი ადამიანური ნიჭით(ingénium) და ბევრ სასიკეთო მოძღვრებას დავურთე ბევრი სასარგებლო და საოცარი რამ.

ამისათვის იერუსალიმში უღვთო თავხედობამ, სიშმაგით დაბრმავებულმა, აღძრულმა მძვინვარე სიძულვილით მომიძებნა ჩემთვის, უდანაშაულოსთვის, სასიკვდილო სასჯელით სისხლიანი სიკვდილი ჯვარზე.

მე თავად თუ მოვისურვებ უფრო ვრცლად განვმარტო, და თუ გსურს გაიარო ჩემთან ერთად ყველა ტკივილი და განიცადო მწუხარებანი, შემოკრიბე განზრახვა და მზაკვრობა და უღვთო საზღაური ჩემი უდანაშაულო სისხლისა და თავის მოსაჩვენებელი ამბორი ჩემი მიმდევარისა და შეურაცხყოფა და მძვინვარე ბრბოს სასამართლო პროცესი.

ამას გარდა გაშოლტვა და ენანი განზადებულნი მსჯავრის დადებისთვის, განჭვრიტე გონებით(ánimus) მოწმეები და დაბრმავებული პილატეს საძაგელი განაჩენი და წარმოიდგინე უზარმაზარი ჯვარი რომელიც აწვება მხრებს და დაღლილ ზურგს და მძიმე ნაბიჯებით სვლა საზარელი სიკვდილისაკენ.

ახლა მომიხილე თხემიდან ტერფამდე მე, ამჟამად ჭეშმარიტად მიტოვებული, საბოლოოდ დამორჩილებული სასტიკ სასჯელთ, განშორებული ტკბილ მშობელ დედას აჰა! შეხედე სისხლის კოლტებით გაჟღენთილ თმებს და მათ ქვეშ სისხლჩაქცევებიან კისერს, და ულმობელი ეკლებით დაჩხვლეტილ თავს, ყოველი მხრიდან მოდინარ სისხლის ღვარს ჩემ ღვთაებრივ სახეზე.

შეხედე დამძიმებულ თვალებს შუქს მოკლებულს და ნაგვემ ღაწვებს, იხილე გამომშრალი ენა მოშხამული ნაღვლით და სასიკვდილოდ განწირული ფერმიმკრთალი სახე. შეხედე ლურსმნებით მიჭედილ ხელებს და ღონმიხდილ მკლავებს და ღრმა ჭრილობას ფერდში, შეხედე იქიდან მომდინარე სისხლის ნაკადს და გახვრეტილ ფეხებს და სხეულის სისხლიან ნაწილებს.

მოდრიკე მუხლი და პატივსაცემ ჯვრის ხეს მგოდებელმა თაყვანიეც და მიწას მორწყულს უმანკო სისხლით მიმართე და ცრემლებით დაალტვე და ჩემდამი მოძღვნილ გულში მუდამ* მატარე მე და ჩემი შეგონებანი.

მისდიე ჩემი ცხოვრების გზას და თვით სასჯელთა და სასტიკი სიკვდილის გამჭვრეტმა, სხეულის და სულის აურაცხელი ტანჯვის გამხსენებელმა, ისწავლე მტრის პატიება და საკუთარი ხსნისათვის სიფხიზლე.

თუ ამ შეგონებას მუდამ ატარებ ფიქრში, თუ ჩემდამი რწმენა გექნება გონებაში(ánimus), ან თუ აღიძვრება სათნოება და მადლიერება ფარდი ჩემი ტანჯვისა, ეს იქნება წამქეზებელი და გექნება ფარად მტრის მზაკვრობისთვის,რომლითაც ყველაფერში უხიფათო და გამარჯვებული დარჩები და ბრძოლაში მუდამ მიიღებ ჯილდოს

ეს მოგონებები შენ თუ იმ გრძნობებს გამოგარიდებს, წარმავალ ნივთებს, მიწიერი მშვენიერების წამიერ აჩრდილს რომ მიელტვიან, მიიღწევა, რომ არ იქნები შეპყრობილი ამაო იმედით და ბედის მყიფე სიამეებით და არ მიენდობი ცხოვრების მქროლავ წლებს.

არამედ უეჭველად შენ, ასე ამ წარმავალი სამყაროს მხედველს და უკეთესი სამშობლოს სიყვარულით და ქვეყნიერების სიმდიდრის და ნივთთაგან ჩვეულებების განსაძარცვადაც მოწინავეთა ლოცვები აღგამაღლებენ წმინდა ჩვეულებებში და ნეტარი ცხოვრების იმედითაც მკაცრ სასჯელთა შორის შენ ზეციური ცვარით გაგანებივრებენ და კეთილი დაპირების სიტკბოებით გასაზრდოვებენ, სანამ ღვთის დიდი მადლი უკუგამოგიხმობს მბრწყინავ სულს(ánimus),საბოლოო ბედის შემდეგ, მას შემდეგ რაც სხეულს დატოვებ, ამაღლდე ზეციური სიმაღლეების მიმართ. მაშინ ყველა შრომას გათავისუფლებული, მაშინ საამო მუდმივობაში ანგელოზური გუნდის და წმინდანთა ნეტარი მწყობრის სიხარულით სავსე მხედველი, ბედნიერი იმეფებ ჩემთან ერთად მარადიული მშვიდობის სასახლეში.

* დროდადრო nonnumquamPatrologiaLatina,  VII ტომი, გვ.285 . 

 Nonnumquam at times others read, “nonquam non,” always.  Ante-Nicene Fathers,Volume 7,  გვ.327.

 

Quísquis ádes médiique subís in límina témpli, síste párum insóntemque túo pro crímine pássum respíce me, me cónde ánimo, me péctore servá.

 

Ille égo qui cásus hóminum miserátus acérbos, huc véni pácis promíssae intérpres et ámpla commúnis cúlpae vénia:hic clárissima ab álto réddita lux térris, hic álma salútis imágo, hic tíbi sum réquies, vía récta, redémptio véra, vexíllumque Déi sígnum et memorábile fáti.

 

 

Te própter vítamque túam sum vírginis álvum ingréssus, sum fáctus hómo átque horréntia pássus fúnera, nec réquiem térrarum in fínibus úsquam invéni, sed ubíque mínas, ubíque lábores.

Hórrida príma míhi in térris magália Iúdae hospítia in pártu sóciaeque fúere párenti: Hic míhi fúsa dédit brúta ínter inértia prímum árida in angústis praesépibus hérba cubíle.

In Pháriis prímos víxi regiónibus ánnos Heródis régno prófugus; réliquosque revérsus Iúdaeam, sémper ieiúnia, sémper et ípsam pauperiém extrémam et rérum infériora secútus, sémper agens mónitis humána salúbribus álmae ingénia ad stúdium probitátis, apérta salúbri plúrima doctrínae iniúngens mirácula.

 

 

Quáre ímpia Hierúsalem, rábidis exércita cúris invídiae saevisque ódiis et caeca furóre insónti est poenis letálibus áusa cruéntam in crúce terríbili mórtem míhi quaerere. 

 

Quae si látius ípse vélim distínguere sique per ómnes íre iuvét gémitus mecum et sentíre dolóres, collíge consília insídiasque méique nefándum sánguinis innóqui prétium et simuláta cliéntis óscula et ínsultus et saevae iúrgia túrbae.

 

 

Vérbera praetérea et prómptas ad crímina línguas
fíge ánimo et téstes et caeci infánda Piláti
iudícia ingéntemque úmeros et féssa prémentem
térga crúcem átque gráves horrénda ad fúnera gréssus.

 

Nunc me, nunc véro desértum extréma secutum supplicia et dulci procul a genetrice levatum vertice ad usque pedes me lustrá: en aspice crines sanguine concretos et sanguinolenta sub ipsis colla comis spinisque caput crudelibus haustum, undique diva pluens vivum super ora cruorem.

 

Compréssos speculáre óculos et lúce caréntes afflíctasque génas, aréntem suspíce línguam félle venenátam et palléntes fúnere vúltus. Cérne mánus clávis fíxas tráctosque lacértos átque íngens láteris vúlnus, cérne índe fluórem /sanguíneum fóssosque pédes ártusque cruéntos.

Flecte genu lignumque crucis venerabile adora flebilis, innocuo terramque cruore madentem ore petens humili lacrimis suffunde subortis et me nunquam non* devoto in corde meosque fer monitus.

 

sectare meae vestigia vitae ipsaque supplicia inspiciens mortemque severam, corporis innumeros memorans animique dolores. Disce adversa pati et propriae invigilare saluti.

 

Haec monumenta tibi si quando in ménte iuvabit
volvere, si qua fides animo tibi ferre meorum, debita si pietas et gratia digna laborum surget, erunt verae stimuli virtutis eruntque hostis in insidias clipei, quibus acer in omni tutus eris victorque feres certamine palmam.

 

Haec monumenta tuos si labilis orbis amicos avertent sensus fugiente decoris ab umbra mundani, efficient ne spe captatus inani mobilis occiduis fortunae fidere rebus auseris aut vitae sperare fugacibus annis.

 

 

Sed te nimírum sic ísta cadúca vidéntem saecula et exútum pátriae melióris amóre órbis ópes rérumque úsus et vóta príorum móribus extóllent sácris vítaeque beátae spe dúras ínter poenas te róre fovébunt caelésti páctique bóni dulcédine páscent, purpúream dónec post última fáta relícto córpore sublimés ánimam revocábit ad áuras grátia mángna déi. tunc ómnem exúta láborem, ángelicos tunc laeta chóros aciésque beátas sánctorum inspíciens aetérnae pácis amoena perpétuo félix mécum rengnábit in áula.