მთავარეპისკოპოსი ლაზარე (პუხალო) სიყვარულისა და ქორწინების საიდუმლოება და მისი მნიშვნელობა

საუბარი პირველი:

 

სიყვარული პასუხისმგებლობის გარეშე სიცრუეა

 

კაცთა და ანგელოზთა ენებზეც რომ ვმეტყველებდე, სიყვარული თუ არ მაქვს, მხოლოდ რვალი ვარ მოჟღრიალე, მხოლოდ წკრიალა წინწილი… სიყვარული სულგრძელია და ტკბილი; სიყვარულს არ შურს; სიყვარული არ ქედმაღლობს, არ ზვაობს; არ უკეთურობს, არ ეძებს თავისას, არ მრისხანებს, არ განიზრახავს ბოროტს; არ შეჰხარის უსამართლობას, არამედ ჭეშმარიტებით ხარობს; ყველაფერს იფარავს, ყველაფერი სწამს, ყველაფრის იმედი აქვს, ყველაფერს ითმენს. სიყვარული არასოდეს არ გადავა…როდესაც ვიყავი ყრმა, ვიტყოდი, როგორც ყრმა, ვფიქრობდი, როგორც ყრმა, ვმსჯელობდი, როგორც ყრმა; ხოლო როდესაც დავკაცდი, ზურგი ვაქციე ყოველივე ყრმობის დროინდელს… ჯერჯერობით კი ეს სამია: სარწმუნოება, სასოებადა სიყვარული; ხოლო ამათში უმეტესი სიყვარულია(I კორინთელთა 13).

ყველა იმ უნარს, გრძნობებს, შესაძლებლობებსა და სათნოებებს შორის, რაც კაცობრიობის მოდგმას გააჩნია, სწორედ პასუხისმგებლობის გრძნობით აღსავსე სიყვარულია, რომელიც გვანიჭებს ადამიანურობას და გვაკავშირებს ზეციურთან. სიყვარული არის მამოძრავებელი ძალა, რომელიც აზრს აძლევს ჩვენს ამქვეყნიურ ცხოვრებას და გვაძლევს მარადისობის იმედს.

ჭეშმარიტი სიყვარულის ბუნება შეიძლება მოუხელთებელი და განუსაზღვრავი გვეჩვენებოდეს, მაგრამ აშკარაა, რომ ეს არის ძალა, რომელსაც გამოვყავართ ჩვენი საკუთარი თავიდან და შემოქმედებითად გვაერთებს უფრო დიდ რეალობასთან.

ტრაგედიაა, რომ დღეს სიტყვა “სიყვარული” ასე ხშირად გამოიყენება როგორც მეტაფორა “სიამოვნების მიღებისა”, “თვითრეალიზაციისა” ან საკუთარი ხორციელი ვნებების დაკმაყოფილებისათვის სხვა პიროვნების გამოყენებისა.

სინამდვილეში სწორედ სიყვარული აძლევს აზრს და მიზანს ჩვენს ცხოვრებას, გვაკავშირებს რა სულიერად სხვა ადამიანთან (როგორც ეს ხდება ქორწინებისას), ან ადამიანებთან (როგორც ეს ხდება მრევლში) და ღმერთთან იმგვარად, რომ ის აძლევს სიღრმეს, აზრსა და დადებით, შემოქმედებით ენერგიას ყველაფერს, რასაც ჩვენ ცხოვრებაში ვიზიარებთ და თვით ჩვენს სიცოცხლესაც. მართლმადიდებელი ქრისტიანისათვის სიყვარული არის უმაღლესი მამოძრავებელი ძალა ცხონებისა და ღმერთთან სვლისაკენ.

არ არსებობს მტკიცე სიყვარული პასუხისმგებლობის გრძნობის გარეშე. ერთ-ერთი უმთავრესი მიზეზი იმისა, რომ ახალგაზრდებს აქვთ ქორწინებამდელი ფიზიკური ურთიერთობა და რომ ბევრი ქორწინება წარუმატებლად მთავრდება, არის ის, რომ არ ხდება სრული გააზრება იმისა, თუ რას ნიშნავს და გულისხმობს სიყვარული.

პასუხისმგებლობის გრძნობა სიყვარულში გამოიხატება გულისა და სულის სიღრმიდან გამომავალი გულწრფელი სურვილით, რომ დაივიწყო ყოველგვარი საკუთარი შეხედულება და მოთოკო ყველა სხვა რაიმესადმი მიჯაჭვულობა საყვარელი ადამიანის გულისათვის. ჭეშმარიტი სიყვარულის დროს საკუთარი ამბიციები გარდაიქმნება სურვილად – ვასიამოვნოთ და ვიზრუნოთ მასზე, ვინც გვიყვარს. პირად ინტერესებს ცვლიან ერთობლივი ინტერესები, “ჩემი” ცხოვრება განზავდება “ჩვენს” ცხოვრებაში. ჩვენ ვუძღვნით ჩვენს თავს ისეთ სულიერ კავშირს, რომელიც განასახიერებს ქრისტესა და ეკლესიის კავშირს, იმ თავგანწირვას, რომელსაც მოაქვს იმედის სიხარული, მოლოდინი ხსნისა და მარადიული ცხოვრებისა. ქორწინება არის სახე კაცობრიობის ცოდვათაგან გამოხსნის საიდუმლოსი.

ხშირად ადამიანები ფიქრობენ, რომ მათ “შეუყვარდათ”, მაგრამ ეს თითქმის არასოდესაა ასე. წყვილს შეიძლება ძალიან მოსწონდეს ერთმანეთი და ჰქონდეს ერთმანეთისადმი ძლიერი ფიზიკური ლტოლვა და ამ გრძნობებს განმარტავდეს, როგორც ძლიერ სიყვარულს. სამწუხაროდ, ასეთ შემთხვევაში გოგონა ან ქალი, რომელიც ქორწინებამდელ ფიზიკურ კავშირშია, აღმოაჩენს, რომ მამაკაცის “სიყვარული” სხვა არაფერი იყო, თუ არა “გამარჯვების მოპოვების” სურვილი და სინამდვილეში არ არსებობდა არავითარი საფუძველი ნამდვილი პასუხისმგებლობის გრძნობისა. ამიტომ მნიშვნელოვანია, ბავშვებსა და მოზარდებს ყოველთვის ვასწავლოთ სიყვარულსა და სრულ პასუხისმგებლობას შორის ურთიერთკავშირი.

სიყვარული არის მზარდი “მგომარეობა”. ადამიანებს შეიძლება ღრმად მოსწონდეთ ერთმანეთი და ძლიერ იყვნენ ერთმანეთზე მიჯაჭვულნი, მაგრამ ნამდვილი სიყვარული არის შედეგი მხოლოდ ხანგრძლივი ურთიერთობის გამოცდილებისა.

ერთმანეთის მიმართ პასუხისმგებლობა არის სიყვარულის პირდაპირი გამოხატულება და ეს აძლევს ძალას ამ ურთიერთობას იმგვარად, რომ ის შემდეგ განვითარდეს და გადაიზარდოს სრულ და ნამდვილ სიყვარულში. ერთმანეთის წინაშე პასუხისმგებლობის გრძნობის გარეშე ფიზიკური ურთიერთობა არის უბრალოდ გამოყენება სხვა პიროვნებისა საკუთარი ეგოისტური მიზნებისათვის.

სიყვარული უკავშირდება არა მხოლოდ იმას, რაც ჩვენ მიგვაჩნია დადებითად და მიმზიდველად პიროვნებაში, არამედ მის უარყოფით ასპექტებსაც და იმასაც, რასაც დროთა განმავლობაში აღმოვაჩენთ და რაც არ მიგვაჩნია მიმზიდველად. ამიტომაც არის, რომ ნამდვილი სიყვარული არ არის მეყსეული, არამედ იგი ზრდისა და სრულყოფილების პროცესია.

არც ერთი ჩვენგანი არ არის “სრულყოფილი”. ჩვენ, ყველანი, მუდმივად ვიცვლებით, იმედია, ვიზრდებით და ვვითარდებით. ამასთან, ორი ადამიანი ვერასდროს ვითარდება ერთნაირი ტემპით და ხარისხით. სამწუხაროდ, ზოგიერთი ჩვენგანი ზოგჯერ წყვეტს გონებრივი, ემოციური და სულიერი ზრდის პროცესს, იყინება ერთ ადგილზე და შემდეგ იწყებს თანდათანობით უკუსვლას. ძალიან ხშირად ამ შეუმჩნეველ თანდათანობით დაღმასვლას ურთიერთობაში საფუძვლად უდევს სწორედ ეს განსხვავება ცოლ-ქმრის ზრდასა და განვითარებაში. მიუხედავად იმისა, ცოლ-ქმარი სახლის გარეთ მუშაობს, თუ ცოლი დიასახლისია, ერთ-ერთი მათგანი აუცილებლად განვითარდება უფრო სწრაფად და სრულად. უფრო მოსალოდნელია, რომ ეს სულიერი, ემოციური და ინტელექტუალური ზრდის ტემპი წყვილისათვის განსხვავებული იყოს. განვითარებაში ასეთმა გასნხვავებამ შეიძლება გამოიწვიოს შეუმჩნეველი ნაპრალის გაჩენა მათ შორის და ხშირად ვერც ერთი მხარე ვერ აცნობიერებს წყაროს ამ თანდათანობითი “დაშორების” გრძნობისა. თუ ისინი გააცნობიერებენ ამას, მაშინ ძნელი იქნება ამის შესახებ პოზიტიურად მსჯელობა. მამაკაცებს ხშირად ეშინიათ ცოლის ზრდისა და ქალები, რომლებიც მუშაობენ შინ, ხშირად თავს დათრგუნულად გრძნობენ, რადგან არ მიეცათ განვითარების საშუალება.

სინამდვილეში, როდესაც ურთიერთობაში არის ნამდვილი სიყვარული და პასუხისმგებლობა, წყვილი უნდა გაიზარდოს და განვითარდეს არა მხოლოდ ერთად, არამედ ერთმანეთის გულისთვის. ძალიან მნიშვნელოვანია წინასწარ იმის გააზრება, რომ ეს პრობლემა შესაძლოა დადგეს და უნდა მოხდეს მასზე მსჯელობა ქორწინების დასაწყისშივე. პიროვნული და ინდივიდუალური ზრდა და განვითარება უნდა დაიგეგმოს მართლმადიდებლური ქორწინების დასაწყისიდანვე. ეს პროცესი უნდა დაეფუძნოს ნამდვილ სულიერ ზრდას. უპირველესად, ნათლად უნდა იქნას გააზრებული, რომ ეს ორმხრივი სულიერი განვითარება არის ძირითადი მიზეზი მართლმადიდებლური ქორწინებისა. თუ ეს არის ნათლად განსაზღვრული და, ამასთანავე, თავიდანვე გააზრებულია ინტელექტუალური და ემოციური განვითარების ტემპების შესაძლო განსხვავება, მაშინ უფრო ადვილი იქნება ასეთ პრობლემასთან გამკლავება. ნებისმიერი ოჯახი, განურჩევლად იმისა, მხოლოდ ცოლ-ქმრისაგან შედგება იგი, თუ მათ გარდა ოჯახში ბავშვებიც არიან, უნდა იბრძოდეს სულიერი ზრდის, ჩამოყალიბებისა და განვითარებისათვის – როგორც ერთი მთლიანობა. ეს ძნელი განსახორციელებელია და საჭიროებს ბევრ ლოცვასა და ნათლად გამოხატულ ქრისტოცენტრულ ოჯახურ ცხოვრებას.

ცხადია, რომ ასეთი ზრდა და განვითარება გულდასმით უნდა დაიგეგმოს ქორწინებამდე და ქორწინების პირველ წლებში. მართლმადიდებლური თვალსაზრისით ეს არის ის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი, რის გამოც წყვილი უნდა დაქორწინდეს და ასევე ძირითადი ასპექტი თვით ქორწინების ბუნებისა.

თუ ორ ადამიანს ერთმანეთის მიმართ აქვს მტკიცე პასუხისმგებლობის გრძნობა, მაშინ შესაძლებელია მოხდეს ორმხრივი ზრდა-განვითარება სიყვარულით და არა აქვს მნიშვნელობა, თუ რა განსხვავებული მიმართულება შეიძლებამიიღოს მათმა განვითარებამ.

საერო ნიადაგი მათი ზრდა-განვითარებისა, მათი ცხოვრების საყრდენი ღერძი უნდა იყოს სულიერი წინსვლა, როდესაც წყვილს აქვს ასეთი საერთო ნიადაგი, პასუხისმგებლობის გრძნობა ერთმანეთის მიმართ იქნება მყარი და ნამდვილი და მათი ზრდა სიყვარულში იქნება მუდმივი. თუ ეს საერთო ნიადაგი მართლმადიდებლური ქრისტიანული სულიერი ზრდისა და განვითარებისა არის დამყარებული და მიღებული, როგორც წყვილის ცხოვრების საფუძველი, მაშინ სხვა სფეროებში ზრდის სხვადასხვა გზები არ წარმოქმნის სიძნელეებს მეუღლეობაში. სიყვარულში პასუხისმგებლობის გრძნობა მოითხოვს, რომ ნათლად განვსაზღვროთ, თუ რა არის უფრო მნიშვნელოვანი.

ადამიანი არ არის შექმნილი იმისათვის, რათა იარსებოს ეგოისტურ იზოლაციაში. მამაკაცი და ქალი არ არის ორი სრულიად განცალკევებული არსება, რადგან არც ერთ მათგანს არ შეუძლია დამოუკიდებლად შეასრულოს ღვთის ბრძანება ნაყოფიერებისა და გამრავლების შესახებ. ისინი არიან ერთი მთლიანის ორი ნახევარი, მოწოდებულნი იმისთვის, რომ იყვნენ ერთად კურთხეულ ერთობაში, უახლოვდებოდნენ ერთმანეთს მზარდ სიყვარულში ისე, რომ ამგვარი ერთობის მდგომარეობაში მათ შეძლონ ამაღლდნენ ხორციელი სიყვარულიდან სულიერ სიყვარულამდე; ამგვარად მიისწრაფოდნენ შემოქმედისკენ, რადგან თავიანთ სიყვარულში აღმასვლის გამოცდილებით უკვე იციან, თუ რას შეიძლება გულისხმობდეს უფრო მაღალი და სრულყოფილი სიყვარული.

ქორწინება გვაძლევს სულიერ თუ ემოციურ სფეროში ზრდისა და განვითარების შესაძლებლობასა და საშუალებას. მაგრამ ეს შეიძლება მოხდეს მხოლოდ მაშინ, თუ ის მტკიცედ ემყარება ერთმანეთისადმი პასუხისმგებლობის ნამდვილ გრძნობას და გულწრფელ პასუხისმგებლობას ღვთისადმი. ასეთი ერთობა და მარად მზარდი სიყვარული ქმარსა და ცოლს შორის არის შექმნილი იმისათვის, რომ კაცობრიობას მისცეს გამოცდილება სიყვარულში ზრდისა, ღმერთთან ერთობისა, რომელიც შესაძლებელი გახდა იესო ქრისტეს მიერ. როგორც მოციქული პავლე ამბობს, ქორწინება არის ქრისტესა და ეკლესიის ურთიერთობის ერთ-ერთი სახე. მან უნდა განგვსწავლოს ჩვენ არა აბსტრაქტული კონცეფციებით, ან წიგნებითა და სიტყვებით, არამედ ნამდვილი ცოცხალი გამოცდილებით ქრისტესა და ეკლესიის ურთიერთობის და ღმერთთან ჩვენი ურთიერთობის შესახებ.

უპირველესად, სიყვარული უნდა იყოს გზა ცხონებისაკენ, გზა ღვთისაკენ. ამისათვის სიყვარულში პასუხისმგებლობის გრძნობა არის მნიშვნელოვანი ასპექტი, რადგან ის ამარცხებს ჩვენს ეგოსა და საკუთარი თავის სიყვარულს, რაც ხელს უშლის ჩვენს ცხონებასა და ჩვენს ურთიერთობას ღმერთთან.

ქორწინება არ არის იურიდიული ან მაგიური რიტუალი, რომელიც “სექსუალურ ურთიერთობებს ზნეობრივს გახდის”. სავსებით შესაძლებელია, ფიზიკური ურთიერთობები თვით ქორწინებაშიც იყოს უზნეო. თუ ერთი მხარე ქორწინებაში მოტყუების გზით შევიდა და იმყოფება მასში სიყვარულის გარეშე, მაშინ ასეთი პიროვნებისათვის ურთიერთობა არ არის ზნეობრივი, არამედ ის მხოლოდ და მხოლოდ იყენებს მეორე ადამიანს საკუთარი სურვილების დასაკმაყოფილებლად. სიყვარული თავად არის ის ფაქტორი, რომელიც ერთობას ზნეობრივ ერთობად აქცევს. არასწორია მივიჩნიოთ ჯვრისწერის ცერემონიალი რაღაც საშუალებად, რომელიც გადააქცევს არაზნეობრივს ზნეობრივად. ეკლესია აკურთხებს ქორწინებას, მაგრამ სწორედ თვით ადამიანის გულის გარდაქმნა ახდენს ურთიერთობის სრულყოფასა და ფერისცვალებას.

ყოველივე ამის შესახებ უნდა იყოს დეტალური მსჯელობა არა მხოლოდ იმ წყვილთან, რომელსაც ქორწინება აქვს გადაწყვეტილი, არამედ მოზარდებთანაც. ხოლო უფრო მარტივი ფორმით ამაზე შესაძლოა საუბარი ბავშვებთან, საკვირაო სკოლის გაკვეთილებზე.

ხაზი უნდა გაესვას პასუხისმგებლობის სიღრმეს ქორწინებაში. სასულიერო პირმა ნათლად უნდა განმარტოს, რომ ეს არის არა მხოლოდ ორი ადამიანის პასუხიმსგებლობა ერთმანეთის მიმართ, არამედ პასუხისმგებლობა ღვთისადმი. ქორწინება არის ორი ადამიანის ერთობა, საშუალება მათი სულების ცხონებისა, ცათა სასუფევლის ერთობლივად მისაღწევად.

 

ინგლისურიდან თარგმნა  ნანა ბაღათურიამ

მოყვასი N2 2002 წ.

გვ.26-27

 

გადმოიტანა ლელა ჩხარტიშვილმა

კარიბჭე N 10 2016 წ.

გვ.17-19

 

Archbishop Lazar Puhalo

The Mystery and Meaning of Love and Marriage

Love Without Commitment is A Lie

One

“Though I speak with the tongues of men and of angels, and do not have love, I am as the sound of brass and a noisy cymbal…Love is longsuffering and kind; love does not envy; love does not boast of itself nor is it puffed up. Love does not behave itself in an unseemly manner, nor seek to have its own way; it is not easily provoked and does not think evil. Love does not rejoice in iniquity, but in truth; it bears all things, believes all things, endures all things. Love never fails…When I was a child, I spoke as a child, I understood as a child, I thought as a child: but when I became an adult, I put away childish things …Now, there abides faith, hope and love: but the greatest of these is love” (1Cor.13).

Of all the faculties, senses, capabilities, attributes and virtues of the human race, it is committed love that bestows upon us our humanity and relates us to the Divine. Love is the dynamic force which gives meaning to our lives in this world, and hope for eternity. While the nature of genuine love may seem elusive and indefinable, it is clearly a force which takes us outside ourselves and unites and bonds us to a greater reality in a positive and creative manner.

 

It is a tragedy that the word “love” is so often used as a metaphor for “gratification,” “selffulfillment,” or for using another person to fulfill our sexual passions.

 

In fact, love gives meaning and purpose to life by spiritually bonding us together with another person (as in marriage), with other people (as in a parish or other extended family), and with God, in a way that gives depth, meaning, permanence, commitment and a positive, creative dimension, to all that we share in life and, indeed, to life itself. Love, for an Orthodox Christian, is above all the dynamic force of salvation, of ascension toward God. Marriage is, first and foremost, a path of salvation.

 

There is no such thing as love without a firm commitment. Not realizing the full meaning and implications of love is one of the main reasons young people engage in pre-marital sexual relations, and also the single most important reason that so many marriages fail.

 

The commitment of love is expressed in the sincere desire, arising from the depths of heart and soul, to forsake every consideration of self, and subject every other attachment for the sake of the one we love. In true love, ambition for self-glory and advancement is transformed into a desire to please and care for the one we love. Individual interests are replaced by mutual interests, “my” life is dissolved into “our” life. We commit ourselves to a spiritual bond which is a type and likeness of Christ and the Church, a likeness of self-sacrifice which brings with it the joy of hope and expectation, and of salvation and everlasting life. Marriage is a type and likeness of redemption itself.

 

Many times, people think that they “fall in love”, but this is almost never true. A couple may like each other very much __ even intensely __ and feel a strong sexual attraction to each other, and these powerful feelings are interpreted as a strong love. Unfortunately for the girl or woman in such a situation, if they fall into pre-marital sexual relations, they will find that the man’s “love” was often no more than his drive for conquest, and that there was no bases for a genuine commitment.

 

It is, therefore, important that children and young people always be taught the absolute bond between love and complete commitment. Love is a “growth situation.” No one actually “falls in love.” People may like each other deeply and be strongly attached to each other, but love comes only from a long-term experience. Commitment to one another is the prime expression of love and it gives strength to a relationship so that it can have time to grow and develop into a full and complete love. Without a fulfilled commitment, sexual relations are merely using another person for the most selfish of reasons.

 

Love pertains not only to the things we find positive and attractive in a person, but also to the negative aspects of their personality and the things we discover about them over the years that we find unattractive. This is why actual love is not instantaneous. It is a process of growth and maturity.

 

None of us are “complete packages.” We are all constantly changing, hopefully growing and developing. No two people grow and develop at the same rate and to the same degree. Unfortunately, some of us actually stop growing mentally, emotionally and spiritually, and begin to stagnate and then degenerate. Very often the elusive, almost indefinable gradual breakdown in a marriage is precisely this difference in the growth and development of the partners. It does not matter whether both partners are working outside the home or the wife is working in the home, one of the two will almost certainly mature more quickly and more completely, and the spiritual, emotional and intellectual growth rate may very easily be different. This difference in development can cause the subtle arising of a gulf or division between a couple, and often, neither party realizes the source of the gradual feeling of “drifting apart.” If they do realize it, it can be difficult to discuss in a positive manner. Men often feel threatened by a wife’s growth and women who work in the home often feel oppressed and “cheated” of the opportunity to grow.

 

Actually, in a relationship with true love and commitment, a couple should grow and develop not merely with each other, but because of each other. It is important to realize the possibility of this problem arising and discuss it at the very beginning of a marriage. Indeed, it should be an integral part of the pre-marital counseling. Personal and individual growth, maturing and development is something that should be planned for and, from the very beginning of an Orthodox marriage, it should be resolved that this process is going to be founded on genuine spiritual growth. It should be clearly understood that mutual spiritual growth and development is a fundamental reason for an Orthodox marriage in the first place. If this is clearly established, and the possibility of differing rates of intellectual and emotional maturing is understood from the beginning, it will be infinitely easier to cope with such a problem if it should arise. Any family, whether it consists only of husband and wife or includes a number of children, must constantly struggle to grow, develop and mature spiritually, emotionally and intellectually together, as a unit. This is difficult to accomplish and, from an Orthodox perspective, it requires much prayer and a clearly Christ-centered family life.

 

It is evident that this growth and development is something which must be carefully planned for in pre-marriage discussions and during the early years of a marriage. From an Orthodox Christian perspective, it is an essential part of the reason for a couple to want to marry each other and it is a fundamental aspect of the very nature of marriage.

 

If there is a firm commitment to each other between two people, then there can be a mutual growth and development in love, no matter what other divergent directions the two people’s development may take. Their common ground for growth and development, indeed, the pivot point of their lives, should be their spiritual advancement. With this shared in common, their commitment will be firm and certain and their growth in love will be permanent and continuous. If the common ground of Orthodox Christian spiritual growth and development is established and accepted as the basis of a couple’s life, then divergent paths of growth in other areas will not create difficulties in a marriage. The commitment of love requires that we keep our priorities clear.

 

Man was not created to exist in egoistic isolation, and man and woman are not two totally separate beings, for neither can, on their own, fulfill God’s command to be fruitful and multiply. Rather, they are two halves of one whole, called upon to dwell together in a sanctified unity, drawing together in an increasing love, so that in such a state of oneness, they may rise from carnal to spiritual love and so aspire toward the Creator, having discovered through their own ascent in love the hint of that higher and more perfect love which seeks freedom from the bonds of fleshly passions.

 

Marriage provides us with an opportunity and a means to grow and develop in the spiritual and emotional realm, but this growth and development can only take place on a firm foundation of genuine commitment to each other, and a mutual, sincere commitment to God. The bond of unity and ever-growing love between husband and wife is designed to give humanity a basic experience and awareness of a growth in love toward unity with God, made possible by Jesus Christ. Marriage, according to the Apostle, is a type of Christ and the Church. It is intended to instruct us, not by means of abstract concepts or in books or words, but in an actual living experience, about Christ and the Church, and our whole relationship with God.

 

Love is intended to be, first and foremost, a path of salvation, a path of ascension toward God. The commitment of love is an important aspect of this, for it defeats our ego and self-love, which are hindrances to our salvation and our relationship with God.

 

Marriage is not a legal or magical ritual for “making sexual relations moral.” It is perfectly possible for sexual relations within a marriage to be immoral. If one party has entered into the marriage under false pretenses and is living in it without genuine love then, for that person the relationship is not moral, but merely a matter of utility or self-gratification. Love itself is the factor which makes the union moral. It is wrong to consider that the crowning ceremony is a magical means of changing something immoral into something moral. For, though a marriage is sanctified by the Church, it is the condition and transformation of the heart which perfects and transfigures and saves.

 

All these things should be discussed in detail, and prayerfully, not only with a couple who have decided to be married, but with teenagers, and in a more simple form this should be gently woven into the children’s church-school classes. The depth of commitment in marriage must be stressed, and the priest should make it clear that the commitment in marriage is not only a commitment of two people to each other, but a commitment to God which involves the salvation of the soul. Marriage is, above all, a union of two people for the sake of mutually working out the salvation of their souls. Marriage is a means of ascent toward the heavenly kingdom